Καλώς Ήλθατε > Επίκαιρα >

"Καμιά φορά είναι καλύτερο να μη μιλάς εσύ. Να αφήνεις τους άλλους να μιλάνε για εσένα"

Oct 08, 2015

Ο Thomas W. Hodgkinson θα μπορούσε να είναι ένας συνηθισμένος Βρετανός τουρίστας που επισκέπτεται με την οικογένειά του τον τόπο μας, δεν είναι άλλωστε κάτι σπάνιο, περίπου μισό εκατομμύριο Βρετανοί έρχονται κάθε χρόνο στην Κέρκυρα. Ίσως και να ήταν εάν η ζωή δεν τον προόριζε για κάτι ιδιαίτερο. Τυγχάνει όμως να είναι ένας εμπνευσμένος συγγραφέας, σεναριογράφος και αρθρογράφος σε περιοδικά και εφημερίδες όπως το Spectator, η Daily Mail κ.ά.

Το 2011 έγινε ο πρώτος άνθρωπος που επίσημα διάνυσε κολυμπώντας την απόσταση από την Αλβανία ως την Κέρκυρα και μάλιστα γυμνός.

Ο Thomas λοιπόν, επισκέπτεται την Κέρκυρα με την οικογένειά του, γράφει τις εντυπώσεις του και αυτές δημοσιεύονται στο περιοδικό New Statesman, ένα βρετανικό περιοδικό - θρύλος με ιστορία που ξεκινά το 1913. Κι εδώ αρχίζουν όλα: το άρθρο με τίτλο "Let's sing the praises of the Greeks" είναι ένας ύμνος για την Ελλάδα και ιδίως για την Κέρκυρα. Διαβάστε το, διαδώστε το, είναι η φήμη της Κέρκυρας που πρέπει να διαδοθεί. Αυτό άλλωστε δεν είναι η διαφήμιση;

"Ας πλέξουμε το εγκώμιο των Ελλήνων. Όχι των αρχαίων Ελλήνων. Αυτό είναι σαν να προσπαθείς να παραβιάσεις ανοιχτές πόρτες: Κοίτα τι έκαναν για τη δημοκρατία, τη φιλοσοφία, τη λογοτεχνία και ούτω καθεξής. Όχι, εννοώ τους σύγχρονους Έλληνες, αυτούς που ζουν σήμερα στην Ελλάδα.

Έχω έρθει εδώ από τον Φεβρουάριο με τη γυναίκα μου και το μωρό γιο μου, τον Νίκα. Ακόμα και σε αυτό το χρόνο της σοβαρής οικονομικής και πολιτικής κρίσης - η τελευταία υποχώρησε ελαφρώς από τη νίκη του κυβερνώντος κόμματος, του ΣΥΡΙΖΑ, σε μια αιφνιδιαστική εκλογή στις 20 Σεπτεμβρίου - η ζεστασιά και η γενναιοδωρία της υποδοχής που τύχαμε, ιδιαίτερα του Νίκα, υπήρξε εξαιρετική.

Ξεχάστε την άποψη ότι οι Ιταλοί αγαπούν τα μωρά. Μπορούν να λένε ότι το κάνουν αλλά σε σύγκριση με τους Έλληνες, δεν ενδιαφέρονται όλοι.

Οι Έλληνες αγαπούν πραγματικά τα παιδιά, τα βρέφη πάνω απ 'όλα. Παντού όπου πάμε, νιώθω σαν να είμαι η υπενθύμιση μιας διασημότητας σε μικρογραφία. Θέλουν να τον αγγίξουν, να του μιλήσουν, να του δώσουν δώρα.

Είναι πιθανό ότι κάποια μαγική δύναμη εκπέμπεται από το μωρουδίστικο κρανίο του γιου μου. Όμως, η πιο πιθανή εξήγηση είναι ότι οι Έλληνες είναι πραγματικά μέσα στα μωρά.

Είναι κάτι βαθύτερο. Οι Έλληνες πιστεύουν στις αρχές της Φιλοξενίας, που σημαίνει "αγάπη για τον ξένο". Το αρχαίο ισοδύναμο της ονομαζόταν Ξενία και ήταν κάτι που ιδιαίτερα είχαν ενστερνιστεί οι κάτοικοι της Κέρκυρας, στην οποία τώρα εμείς τριγυρνάμε.

Σύμφωνα με τον Όμηρο, η Κέρκυρα ήταν ο τόπος όπου ο Οδυσσέας έλαβε ένα θερμό καλωσόρισμα στο ταξίδι της επιστροφής από την Τροία, ένα masterclass για το πώς να αντιμετωπίζεις τους ξένους: Κατ'αρχήν, τους προσφέρεις φαγητό, ποτό, ένα μπάνιο και φρεσκοπλυμένα ρούχα. Μόνο αργότερα ρωτάς ποιοι είναι και πού πηγαίνουν και στη συνέχεια τους ξεπροβοδίζεις φορτώνοντάς τους με δώρα.

Αυτή η προσφορά και η λήψη δώρων ήταν στο επίκεντρο της Ξενίας. Σε ένα δοκίμιο του 1925, ο Γάλλος κοινωνιοανθρωπολόγος Marcel Mauss υποστήριξε ότι, όπου κι αν βρίσκεσαι, ανεξάρτητα από την κατάσταση, δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο από ένα δώρο. Ο παραλήπτης ουσιαστικά αποδέχεται ένα «δώρο χρέος", το οποίο πρέπει να επιστραφεί σε κάποια μελλοντική στιγμή.

Ο Mauss μπορεί να είχε δίκιο όταν το έγραψε αυτό, στην αρχαία Ελλάδα η προσφορά δώρων ύφαινε ένα σύνθετο δίκτυο κοινωνικών εξαρτήσεων. Ταυτόχρονα, σίγουρα, ένα δώρο θα μπορούσε επίσης να είναι απλώς ένα δώρο. Και μπορεί ακόμα να είναι.

Όταν πας σε ένα κερκυραϊκό εστιατόριο σήμερα το γεύμα σου ούτως ή άλλως θα συνοδευτεί με μια πουτίγκα ή ένα λικέρ, για το δρόμο. Μερικές φορές μπορεί φεύγοντας να σου δώσουν ένα μπουκάλι κρασί ή κάποια τοπική σπεσιαλιτέ. "Προφανώς αυτό το κέρασμα γίνεται με την ελπίδα ότι θα ξαναπάς στο εστιατόριο;" ρώτησα τον Έλληνα φίλο μου Γιώργο. "Όχι", με διόρθωσε. "Είναι μόνο για τη χαρά του να δίνεις".

Ξανά και ξανά κατά τους τελευταίους έξι μήνες, έχουμε λάβει απροσδόκητα δώρα. Συχνά, πρόκειται για προϊόντα: ένα μπολ με μαύρα κεράσια ή μια τσάντα γεμάτη με φρέσκα - εύθραυστα αυγά. Ή κάποια φρέσκα ψάρια (εκπληκτικά ακριβά σε αυτό το νησί). Μια φορά μας έδωσαν μια στολή για τον Νίκα.

Από πού προέρχονται όλα αυτά τα ελληνικά χαρακτηριστικά, αυτή η αγάπη για τα μωρά, αυτή η προσφορά δώρων, αυτή η Φιλοξενία; Σχετικά με το τελευταίο, μπορώ μόνο να εικάσω. Η Ελλάδα είναι μια απομονωμένη, τμηματική χώρα-χερσόνησος με 6.000 νησιά, που χωρίζονται από τους επισκέπτες από τη θάλασσα. Στο βορρά, η πρόσβαση εμποδίζεται από βουνά. Πράγματι, το σύνολο της χώρας είναι απόκρημνο: "καλό για τις κατσίκες" για να χρησιμοποιήσω την ομηρική φράση. Σε ένα τοπίο όπου δεν ήταν ποτέ εύκολο να περιηγηθεί κανείς, η άφιξη ενός ταξιδιώτη ήταν αιτία για χειροκρότημα. Η γεωγραφία έδωσε αφορμή για ένα ναυτικό έθνος, άνετo στον κόσμο, ένα κατακερματισμένο σχήμα στη γωνία της Ευρώπης που παραδόξως αντανακλά ένα άλλο ναυτικό έθνος στην αντίθετη γωνία: το δικό μου.

Στη Βρετανία, είμαστε αρκετά ανεκτικοί με τους ξένους, λόγω της ιστορίας μας ως έθνος ναυτικών, ταξιδιώτες και κάποτε όπως και οι Έλληνες, άποικοι. Αλλά δεν μπορούμε να μοιάσουμε στους Έλληνες στη ζεστασιά.

Έχει υπάρξει κάποιος χλευασμός για την απροθυμία των Νότιων Ευρωπαίων να πληρώνουν τους φόρους τους. Οι περισσότεροι από εμάς τους βόρειους πληρώνουμε πρόθυμα τους δικούς μας: μια αξιέπαινη αρετή, αν όχι ίσως μια αξιαγάπητη. Είναι μια καλή πράξη που κάνουμε γιατί τα χρήματα αγοράζουν τη σκαλωσιά του κράτους πρόνοιας, την επιδιόρθωση της πρόσοψης μιας κοινωνίας στην οποία τα άτομα μπορούν πλέον να βασίζονται στην υλική υποστήριξη από τη διευρυμένη οικογένειά τους. Αυτό δεν συμβαίνει στην Ελλάδα και τα άλλα μεσογειακά φορολογικώς φυγόπονα έθνη, τα οποία όμως φημίζονται για την αντοχή τους στους οικογενειακούς δεσμούς.

Παρασύρομαι; Ίσως. Είναι απλά ότι είμαι βολεμένος στο διαμέρισμά μας, ανάμεσα στα λαμπυρίζοντα σοκάκια της πόλης της Κέρκυρας, πιπιλίζοντας το κουκούτσι του τελευταίου μαύρου κερασιού.

Η γυναίκα μου θα ετοιμάσει σύντομα τα ψάρια που μας δώρισαν ή μια ομελέτα φτιαγμένη από αυτά τα φρέσκα, εύθραυστα αυγά. Ο Νίκα χοροπηδάει στην ολοκαίνουργια φορμίτσα του. Έχω ήδη παρασυρθεί από κάποια προσεκτικά ενορχηστρωμένη εκστρατεία Φιλοξενίας; Είχε δίκιο ο Μαρσέλ Μος τελικά;

Διαβάστε εδώ το πρωτότυπο άρθρο:

http://www.newstatesman.com/culture/observations/2015/10/lets-sing-praises-greeks